Ռաֆայել Նազարյան. Վերադարձել եմ հայկական ֆուտբոլ, որովհետև շատ բան է փոխվել

21:04 06.08.2018

Armsport.am-ն այս անգամ հյուրընկալել է 43-ամյա մասնագետ Ռաֆայել Նազարյանին, ով հունիսի սկզբին գլխավորել է Երևանի «Արցախն» ու թիմի հետ սկսել պատրաստվել Հայաստանի Բարձրագույն խմբի առաջնության մեկնարկին:

Մասնագետի հետ զրուցել ենք տևական դադարից հետո մարզչական գործունեությունը վերսկսելու, Հայաստանի առաջնություն վերադառնալու և մի շարք այլ հարցերի մասին.

- Պարոն Նազարյան, նախ կխնդրեմ պատմեք, թե ինչպես է անցնում «Արցախի» նախապատրաստական փուլն ու որքանո՞վ է թիմը պատրաստ «Բանանցի» հետ օգոստոսի 11-ին կայանալիք խաղին:

- Թիմի նախապատրաստական շրջանը լավ կգնահատեմ, ոչ` գերազանց: Մեր թիմը հնարավորինս կոպլեկտավորվել է, որքան մեր բյուջեն թույլ է տվել: Ցավոք, առանցքային երեք խաղացողներ` Ռոբերտ Արզումանյանը, Հակոբ Համբարձումյանն ու Էդուարդ Ավագյանը, վնասվածք են ստացել առաջնության մեկնարկից առաջ, որը ցանկալի չէր: 

- Արզումանյանը Ձեր առաջին ձեռքբերումն էր «Արցախում»: Հետաքրքիր է` ի՞նչ մարզավիճակում էր միացել թիմին` հաշվի առնելով այն, որ երկար ժամանակ բաց էր թողել:

- Ռոբերտի հետ մեր մտերմությունը տարիների պատմություն ունի: Մենք միասին խաղացել ենք, այնուհետև եղել եմ նրա մարզիչը: Ես նրան առաջարկեցի փորձել, քանի որ երկար ժամանակ բաց էր թողել, գուցե խոչընդոտներ առաջանային:

Առաջարկեցի փորձել մինչև հունվար, եթե կարողանար խաղալ, կշարունակի մեզ հետ համագործակցությունը, իհարկե ես հիմա համոզված եմ, որ կարող է խաղալ ու շատ լավ խաղալ, իսկ եթե ոչ, հաշվի առնելով նրա փորձն ու խելացիությունը, համոզված եմ, որ շատ լավ մարզիչ կարող է դառնալ:

- Իսկ ի՞նչ վնասվածքի մասին է խոսքը:

- Ճիշտն ասած` խաղային վնասվածք չէ, բայց կարծում ենք` մոտ 1 ամիս բաց կթողնի: Ռոբերտը հիանալի մարզավիճակ էր հավաքել ֆունկցիոնալ առումով: Ցավում եմ նրա վնասվածքի համար, բայց կարևորն առողջություն լինի: Ռոբերտին առողջություն և շուտափույթ վերադարձ եմ մաղթում:

- Բացի Ռոբերտից, նաև այլ փորձառու խաղացողներ համալրեցին թիմը, մասնավորապես Վահագն Մինասյանը, Նորայր Գյոզալյանը... նրանց ներկայությունն ի՞նչ ազդեցություն է ունենում թիմում:

- Շատ կարևոր դեր է տանում: Երիտասարդների հետ աշխատելով` մարզիչը հնարավորինս շատ պետք է միջամտի, պահանջկոտ լինի՝ կարգապահությունը, կազմակերպվածությունը և այլ հանգամանքները հաշվի առնելով: Փորձառու ֆուտբոլիստների ներկայությունը դաշտում շատ մեծ օգուտ է, քանի որ իրավիճակներ են փոխվում, երբեմն անհրաժեշտ է լինում արագ արձագանք` փորձի հաշվին:

- Ձեր կարիերայի նշանակալի հատվածը կապված է հենց «Բանանցի» հետ: Առաջիկա խաղն առանձնահատուկ նշանակություն ունի՞ Ձեզ համար:

- Բացարձակ: «Բանանցում» շատ բան է փոխվել, շատ ջրեր են հոսել: Ի միջայլոց, «Բանանցում», ինչպես առհասարակ հայկական ֆուտբոլում, ամեն ինչ շատ արագ է փոխվում: Առանձնահատուկ նշանակություն չունի:

Մենք առաջին տուրը բաց թողեցինք ու առաջին խաղն անցկացնելու ենք օգոստոսի 11-ին, բայց օգոստոսի 4-ին հասցրինք մեր առաջին խաղը խաղալ ու հաշվում ենք` պարտություն ենք կրել առաջին տուրում:

- «Գանձասար-Կապանի» հետ անցկացրած այդ ընկերական խաղից ի՞նչ տպավորություն ստացաք:

- 40-45 օր է, ինչ ես գլխավորում եմ «Արցախը»: Կարծում եմ` այս պահին թիմին կայունություն է պետք, ինչպես հոգեբանական, այնպես էլ` խաղային առումով: Դրա համար ժամանակը պարտադիր պայման է:

- Այս ընթացքում թիմը նաև մի շարք այլ համալրումներ ունեցավ: Կազմի ընտրության հարցում դժվարություններ չեք ունենո՞ւմ:

- Առաջին անգամ ինձ հանդիպում է մի թիմ, որի երկու կազմը գրեթե հավասարազոր է: Քանի, որ մենք Առաջին խմբում չունենք թիմ, հավաքագրել ենք 23 խաղացող և 4 դարպասապահ, որովհետև մրցաշրջանը երկար է, խաղերի քանակը` շատ, հնարավոր չէ խուսափել վնասվածքներից, որակազրկումներից: Այդ առումով դժվարություն կներկայացնի խաղի կազմի ընտրությունը:

- Իսկ հասցրե՞լ եք խաղային բոլոր դիրքերն օպտիմալ վիճակի բերել, թե՞ դեռ կան օղակներ, որոնք կցանկանայիք ուժեղացնել:

- Ոչ լիովին, 80%-ով այո: Բայց սա աշխատանքային գործընթաց է, ուստի հնարավոր են ֆուտբոլիստների դիրքային որոշակի փոփոխություններ:

- Պարոն Նազարյան, տակտիկական առումով արդեն իսկ մեծ փոփոխությունների եք ենթարկել «Արցախի» կազմը: «Գանձասար-Կապանի» հետ ընկերական խաղում նախընտրեցիք խաղալ երեք պաշտպանով, իսկ «Արցախն» առաջ խաղում էր 4 պաշտպանով: Այդ մասին կխոսե՞ք:

- Բոլոր այն թիմերը, որոնք երբևէ գլխավորել եմ, ցանկացել եմ, որ ֆուտբոլիստները տակտիկապես ճկուն լինեն: Դրա համար ֆուտբոլիստները պետք է լավ տիրապետեն առնվազն երկու տակտիկական սխեմայի: Այո, սկզբում խաղում էինք 3 կենտրոնական պաշտպանով, հետո դարձրինք 2 կենտրոնական, այսինքն 4 պաշտպանով: Պետք է նույնիսկ խաղի ընթացքում հնարավոր լինի տակտիկական փոփոխություններ իրականացնել` կախված մրցակցից, հաշվից: Գոհ եմ ֆուտբոլիստների ընկալման աստիճանից, քանի որ ես այդ ամենի մասին սիրում եմ մանրակրկիտ բացատրել, խոսել: Ինձ դա դուր է գալիս, բայց դեռ աշխատելու տեղ ունենք:

- 2015 թվականին հեռացաք «Տոբոլից»: Հետաքրքիր է` այս ամբողջ ընթացքում ի՞նչ գործունեություն էիք ծավալում:

- Ճիշտն ասած` Ղազախստանից վերադառնալուց հետո սկզբնական ժամանակահատվածում ընդհանրապես ցանկություն չունեի Հայաստանում աշխատելու, բացարձակ: Պարզապես հետևում էի: Անընդհատ ֆուտբոլի մեջ եմ եղել, կապը պահպանել եմ ֆուտբոլային ընկերներիս հետ, միշտ շփվել ենք, խոսել, բայց ինքս ցանկություն չունեի վերադառնալու:

- Ինչո՞ւ:

- Ինձ դուր չէր գալիս հայկական ֆուտբոլում տիրող մթնոլորտը, մոտեցումները, ակումբի նախագահ-մարզիչներ հարաբերությունները: Շատ բաներ կային, որ ինձ դուր չէին գալիս:

- Փաստորեն հիմա այդ առումով փոփոխություննե՞ր եք նկատել:

- Ոչ ամբողոջվին, բայց որոշ բաներ իսկապես փոխվել են: Ամեն ինչ գնում է նրան, որ ինձ ավելի հանգիստ եմ զգում: Հիմա, համեմատաբար, ավելի լավ է ամեն ինչ:

- «Արցախը» գլխավորելու մարտահրավերն ինչպե՞ս որոշեցիք ընդունել:

- «Արցախի» սեփականատեր Սևան Ասլանյանին մեկ տարուց ավելի է ճանաչում եմ: Նախորդ մրցաշրջանում, երբ «Արցախը» հանդես էր գալիս Առաջին խմբում, դիտել եմ գրեթե բոլոր խաղերը: Սևանի հետ շատ ենք շփվել, ինձնից խորհուրդներ է հարցրել: Եթե սկզբնական շրջանում նշեցի` ցանկություն չունեի հայկական ֆուտբոլում աշխատելու, ապա նախորդ տարվա ընթացքում արդեն ինքնս ունեի նման ցանկություն:

«Արցախը» գլխավորելու տարբերակը շատ լավ մարտահրավեր էր, քանի որ հիմա նկատում եմ հայկական ֆուտբոլում շատ մեծ բում է, բայց ոչ կանոնակարգված: Եթե այս տեմպերով շարունակվի, առանց այն էլ հիմա չունենք երիտասարդական հավաքական, դրանից բխող` չենք ունենա նաև ռեսուրս Ազգային հավաքականի համար: Եթե կարող եք 1998/99 թվականներին ծնված գեթ մեկ ֆուտբոլիստի անուն տալ, ով թիմերից մեկում խաղում է հիմնական կազմում, ես կծափահարեմ... չկա նման ֆուտբոլիստ:Բարձր մակարդակում ընդհանրապես չեն խաղում այն երեխաները, ովքեր ծնվել են 1998/99 թվականներին: Դա գալիս է նրանից, որ Հայաստանի առաջնությունում պետք է լինի լեգիոներների սահմանափակում: Ես սա չեմ ասում այն պատճառով, որ օրինակ՝ մեր թիմը չունի այդ ֆիանսական միջոցները, իսկ «Փյունիկը», «Բանանցը» կամ «Արարատ-Արմենիան» ունեն... ոչ: Աշխարհի գրեթե բոլոր երկրներում ընդունված կարգ է. սեփական երկրում ֆուտբոլի զարգացման հիմքը լեգիոներների սահմանափակումն է:

- «Արցախը» հենց ա՞յդ փիլիսոփայությունն է դավանելու:

- «Արցախը» ցանկանում է հավաքագրել երեք շերտ: Քանի որ մենք ինքներս չունենք ոչ դպրոց, ոչ մանկապատանեկան ակադեմիա, թիմը կառուցել ենք հետևյալ կերպ` փորձառու ֆուտբոլիստների առկայություն, որոնք հիմա ընդամենը 3-ն են, միջին տարիքի հայ ֆուտբոլիստներ, ովքեր չեն ընդգրկվել մյուս թիմերում, և ցանկանում ենք ընդգրկել ավելի երիտասարդ ֆուտբոլիստների` ծնված 1998/99 թվականներին: Ես նույնիսկ անձամբ դիմել եմ «Փյունիկին» և խնդրել, որ այդ տարիքի բոլոր ֆուտբոլիստներին տան մեզ: Մենք մեծ սիրով կընդունենք: Հասկանում եմ, որ ինձ համար` որպես գլխավոր մարզչի, դժվար է լինելու, բայց գիտեմ, որ մեր ֆուտբոլի ապագա զարգացման համար սա շատ կարևոր գործոն է:

Մյուս մրցափուլում երիտասարդական հավաքականում խաղալու են հենց այդ թվին ծնված ֆուտբոլիստները: Եթե չկան, չեն խաղում, ինչպե՞ս է կազմվելու մեր Երիտասարդական հավաքականը: Այդիսկ պատճառով, մենք խնդրում ենք, կոչ ենք անում այն ակումբներին, ովքեր ունեն այդ թվականներին ծնված ֆուտբոլիստներ, թող տրամադրեն մեզ, մենք մեծ սիրով կաշխատենք նրանց հետ ու կփորձենք զարգացնել նրանց` գուցե ի վնաս մեր արդյունքների, քանի որ երիտասարդ տղաներին փորձն է, որ բերում է որակական առաջընթացի, պետք է փորձ հավաքեն, իսկ դա հավաքում են խաղալով:

- Դեռ նախորդ առաջնությունից երևաց, որ «Արցախ» ակումբը բավականին ամբիցիոզ է, ունի բարձր նպատակներ: Հետաքրքիր է` այս մրցաշրջանից առաջ ի՞նչ խնդիրներ են դրվել թիմի առջև:

- Լավ բառ է «ամբիցիոզը» և հեշտ էլ օգտագործվում է: Իհարկե,  մարդ առաջինը պետք է խոսք ասի, հետո գործ անի, բայց խոսք ասելուց առաջ պետք է լավ մտածել: Իհարկե, թիմը պետք է ունենա նպատակ ու ծրագիր: Եթե ունի նպատակ, բայց չունի ծրագիր, ամեն ինչ շատ ավելի դժվար կլինի: Մեր նպատակը բազմակողմանի է` զարգացնել երիտասարդ ֆուտբոլիստներին, պահպանել ամենահայկական թիմի համբավը, սա թող չհնչի որպես ռասիզմի դրսևորում, բայց ամենամեծ թվով հայ ֆուտբոլիստները հենց մեր թիմում են հանդես գալիս: Դրանից բացի, նաև ապահովել արդյունք: Չեմ ցանկանա խոսել այն մասին, թե ինչ արդյունք ենք ցանկանում գրանցել, մենք թիմի ներսում` ֆուտբոլիստների հետ, արդեն զրուցել ենք այդ թեմայով և ամեն ինչ հստակեցրել: Այո, մենք խաղալու ենք արդյունքի համար: Ունենք առնվազն երկու տարվա ծրագիր, որով էլ շարժվելու ենք առաջ:

- Իսկ անձամբ Դուք ի՞նչ սպասելիքներով եք վերադարձել հայկական ֆուտբոլ:

- Սպասելիքներս լավն են, մեծ են, բայց ամեն ինչի քայլ առ քայլ եմ սիրում հասնել: Մեծ են սպասելիքներս այն առումով, որ թիմերը շատացել են, աժիոտաժը մեծացել է: Այդ առումով շատ ուրախալի է: Երկրպագուների կողմից որոշակի հոսք կլինի մարզադաշտ, մարդկանց մոտ հույս է արթնացել: Նաև մրցակցության և հետաքրքրության առումով սպասելիքներս մեծ են:

- Ինչպես նշեցիք աժիոտաժը մեծացել է, և դրան մեծապես նպաստել են «Փյունիկն» ու «Ալաշկերտը» եվրագավաթային՝ մեզ համար պատմական հաջողություններով: Այդ մասին ի՞նչ կասեք:

- Ես շնորհավորում եմ «Փյունիկին» և «Ալաշկերտին» իրոք պատմական հաջողության համար: Հույս ունեմ` երրորդ փուլում ևս կփորձեն հաղթանակ տանել, ինչն, իհարկե, դժվար կլինի, բայց պետք է փորձել: Որպես հայ մարդ` իհարկե ուրախանում եմ հայկական թիմերի հաջողություններով: 

«Ալաշկերտը» չունի ակադեմիա, որն իրեն ֆուտբոլիստներ կմատակարարի, իսկ «Փյունիկն» ունի: Այդիսկ պատճառով, կարծում եմ` շատ լավ կլինի, եթե «Փյունիկում», ինչպես նաև հայկական մյուս ակումբներում, լեգիոներների սահմանափակում մտցվի: Լավ կլինի, որ ավելի շատ հայ ֆուտբոլիստները խաղան:

Հաղթահարել են երկու փուլի արգելք, առջևում կան ավելի բարդ փուլեր և ակնթարթորեն հնարավոր չէ հասնել դրան, անգամ այս լեգիոներների պարագայում: Ես պարզապես չեմ կարողանում հասկանալ լեգիոներների այս ծավալները, որ մեր ֆուտբոլում կա: Դա լավագույն դեպքում երկու փուլ հաղթահարելու համար, բայց հետո շատ դժվար է լինելու: Պետք է միքս լինի` շատ լավ լեգիոներների և տեղացի ֆուտբոլիստների: Տարիների ընթացքում երևի կհասնենք այդ գործելաոճին ու կշարժվենք առաջ: 

- Պարոն Նազարյան` որպես վերջաբան մի հարց է հետաքրքրում. Ձեզ միշտ նկատում ենք գլխարկով,  դրանում կա՞ որևէ խորհրդանշական բան:

- Այո, իմ գլխարկը միշտ ինձ հետ է: Հենց այս գլխարկն էլ ինձ նվիրել են «Արցախում», բայց մեկը քիչ է, մի քանի հատ պետք է լիներ (ժպտում է,- խմբ.): Շատ գլխարկներ ունեմ: Չէի ասի, թե խորհրդանշական բան կա: Տարիներ առաջ սկսեցի դնել, ու դարձավ սովորություն: Հիմա արդեն չեմ կարող առանց գլխարկի, քանի որ արդեն առողջական տեսանկյունից է պարտադիր պայման դարձել. հիմա եթե գլխարկ չեմ կրում, ճակատիս որոշ հատված շատ արագ սառչում է:

Նարե Հովհաննիսյան

Լուսանկարները՝ Գոհար Ավետիսյանի

 

Share |

Լրահոս